My Cart
Your Cart 0

    Your cart is empty.

  • Total (Amount) ₹0.00
NCERT · Class 11 · Maths

Chapter 3: Trigonometric Functions

Practice each question, then open the answer or worked solution.

Exercise 3.3

25 questions
Q11Written answer

Prove that $\text{cos}\left( \dfrac{\text{3 }\!\!\pi\!\!\text{ }}{\text{4}}\text{+x} \right)\text{-cos}\left( \dfrac{\text{3 }\!\!\pi\!\!\text{ }}{\text{4}}\text{-x} \right)\text{=-}\sqrt{\text{2}}\text{sinx}$

Show solutionHide solution
Worked solution

Ans: We  know that , $\text{cos A-cos B=-2sin}\left( \dfrac{\text{A+B}}{\text{2}} \right)\text{.sin}\left( \dfrac{\text{A-B}}{\text{2}} \right)$

$\therefore $ L.H.S.$\text{=cos}\left( \dfrac{\text{3 }\!\!\pi\!\!\text{ }}{\text{4}}\text{+x} \right)\text{-cos}\left( \dfrac{\text{3 }\!\!\pi\!\!\text{ }}{\text{4}}\text{-x} \right)$

$\text{=-2sin}\left\{ \dfrac{\left( \dfrac{\text{3 }\!\!\pi\!\!\text{ }}{\text{4}}\text{+x} \right)\text{+}\left( \dfrac{\text{3 }\!\!\pi\!\!\text{ }}{\text{4}}\text{-x} \right)}{\text{2}} \right\}\text{.sin}\left\{ \dfrac{\left( \dfrac{\text{3 }\!\!\pi\!\!\text{ }}{\text{4}}\text{+x} \right)\text{-}\left( \dfrac{\text{3 }\!\!\pi\!\!\text{ }}{\text{4}}\text{-x} \right)}{\text{2}} \right\}$

$\text{=-2sin}\left( \dfrac{\text{3 }\!\!\pi\!\!\text{ }}{\text{4}} \right)\text{sin x}$ 

Since $\text{sin x}$ repeats the same value after an interval $\text{2 }\!\!\pi\!\!\text{ }$ , 

we have, $\text{sin}\left( \dfrac{\text{3 }\!\!\pi\!\!\text{ }}{\text{4}} \right)\text{=sin}\left( \text{ }\!\!\pi\!\!\text{ -}\dfrac{\text{ }\!\!\pi\!\!\text{ }}{\text{4}} \right)$ 

Therefore, $\text{L}\text{.H}\text{.S=-2sin}\dfrac{\text{ }\!\!\pi\!\!\text{ }}{\text{4}}\text{sin x}$ 

$\text{=-2 }\!\!\times\!\!\text{ }\dfrac{\text{1}}{\sqrt{\text{2}}}\text{ }\!\!\times\!\!\text{ sinx}$

$\text{=-}\sqrt{\text{2}}\text{sin x}$

= R.H.S

Hence proved.


Q12Written answer

Prove that $\text{si}{{\text{n}}^{\text{2}}}\text{6x-si}{{\text{n}}^{\text{2}}}\text{4x=sin 2x sin 10x}$

Show solutionHide solution
Worked solution

Ans: We know that,$\text{sinA+sinB=2sin}\left( \dfrac{\text{A+B}}{\text{2}} \right)\text{cos}\left( \dfrac{\text{A-B}}{\text{2}} \right)$

And $\text{sin A-sin B=2cos}\left( \dfrac{\text{A+B}}{\text{2}} \right)\text{sin}\left( \dfrac{\text{A-B}}{\text{2}} \right)$

$\therefore$ L.H.S $\text{=si}{{\text{n}}^{\text{2}}}\text{6x-si}{{\text{n}}^{\text{2}}}\text{4xa}$

$\text{=}\left( \text{sin 6x+sin 4x} \right)\left( \text{sin 6x-sin 4x} \right)$

$\text{=}\left[ \text{2sin}\left( \dfrac{\text{6x+4x}}{\text{2}} \right)\text{cos}\left( \dfrac{\text{6x-4x}}{\text{2}} \right) \right]\left[ \text{2cos}\left( \dfrac{\text{6x+4x}}{\text{2}} \right)\text{.sin}\left( \dfrac{\text{6x-4x}}{\text{2}} \right) \right]$

$\text{=}\left( \text{2sin 5x cos x} \right)\left( \text{2cos 5x sin x} \right)$

Now we know that, $\text{sin 2x=2sin x cos x}$ ,

Therefore we have,

$\text{L}\text{.H}\text{.S=}\left( \text{2sin 5x cos 5x} \right)\left( \text{2sin x cos x} \right)$ 

$\text{=sin 10x sin 2x}$

= R.H.S.


Q13Written answer

Prove that $\text{co}{{\text{s}}^{\text{2}}}\text{2x-co}{{\text{s}}^{\text{2}}}\text{6x=sin 4x sin 8x}$

Show solutionHide solution
Worked solution

Ans: We  know that,

$\text{cos A+cos B=2cos}\left( \dfrac{\text{A+B}}{\text{2}} \right)\text{cos}\left( \dfrac{\text{A-B}}{\text{2}} \right)$

And $\text{cos A-cos B=-2sin}\left( \dfrac{\text{A+B}}{\text{2}} \right)\text{sin}\left( \dfrac{\text{A-B}}{\text{2}} \right)$

 L.H.S.$\text{=co}{{\text{s}}^{\text{2}}}\text{2x-co}{{\text{s}}^{\text{2}}}\text{6x}$

$\text{=}\left( \text{cos 2x+cos 6x} \right)\left( \text{cos 2x-6x} \right)$

$\text{=}\left[ \text{2cos}\left( \dfrac{\text{2x+6x}}{\text{2}} \right)\text{cos}\left( \dfrac{\text{2x-6x}}{\text{2}} \right) \right]\left[ \text{-2sin}\left( \dfrac{\text{2x+6x}}{\text{2}} \right)\text{sin}\left( \dfrac{\text{2x-6x}}{\text{2}} \right) \right]$

Further computing, we have,

$\text{L}\text{.H}\text{.S=}\left[ \text{2cos 4x cos}\left( \text{-2x} \right) \right]\left[ \text{-2sin 4xsin}\left( \text{-2x} \right) \right]$

$\text{=}\left[ \text{2cos  4x cos 2x} \right]\left[ \text{-2sin 4x}\left( \text{-sin 2x} \right) \right]$

$\text{=}\left( \text{2sin 4x cos 4x} \right)\left( \text{2sin 2xcos 2x} \right)$

Now we know that, $\text{sin 2x=2sin x cos x}$ 

Therefore we have,                

$\text{L}\text{.H}\text{.S=sin 8x sin 4x}$

=  R.H.S

Hence proved.


Q14Written answer

Prove that $\text{sin 2x+2sin 4x+sin6=4co}{{\text{s}}^{\text{2}}}\text{xsin 4x}$

Show solutionHide solution
Worked solution

Ans: We know that, $\text{sin A+sin B=2sin}\left( \dfrac{\text{A+B}}{\text{2}} \right)\text{cos}\left( \dfrac{\text{A-B}}{\text{2}} \right)$

L.H.S $\text{=sin 2x+2sin 4x+sin 6x}$

$\text{=}\left[ \text{sin 2x+sin 6x} \right]\text{+2sin 4x}$

$\text{=}\left[ \text{2sin}\left( \dfrac{\text{2x+6x}}{\text{2}} \right)\text{cos}\left( \dfrac{\text{2x-6x}}{\text{2}} \right) \right]\text{+2sin4x}$

$\text{=2sin 4xcos}\left( \text{-2x} \right)\text{+2sin 4x}$

Further computing,

We have, $\text{L}\text{.H}\text{.S=2sin 4x cos 2x+2sin 4x}$ 

$\text{=2sin 4x}\left( \text{cos 2x+1} \right)$ 

Now we know that, $\text{cos 2x+1=2co}{{\text{s}}^{\text{2}}}\text{x}$ 

Therefore we have,

$\text{L}\text{.H}\text{.S=2sin 4x}\left( \text{2co}{{\text{s}}^{\text{2}}}\text{x} \right)$ 

$\text{=4co}{{\text{s}}^{\text{2}}}\text{xsin 4x}$

= R.H.S.

Hence proved.


Q15Written answer

Prove that $\text{cot 4x}\left( \text{sin 5x+sin 3x} \right)\text{=cot x}\left( \text{sin 5x-sin 3x} \right)$

Show solutionHide solution
Worked solution

Ans: We know that, $\text{sin A+sin B=2sin}\left( \dfrac{\text{A+B}}{\text{2}} \right)\text{cos}\left( \dfrac{\text{A-B}}{\text{2}} \right)$

L.H.S.$\text{=cot 4x}\left( \text{sin 5x+sin 3x} \right)$

$\text{=}\dfrac{\text{cot 4x}}{\text{sin 4x}}\left[ \text{2sin}\left( \dfrac{\text{5x+3x}}{\text{2}} \right)\text{cos}\left( \dfrac{\text{5x+3x}}{\text{2}} \right) \right]$

$\text{=}\left( \dfrac{\text{cos 4x}}{\text{sin 4x}} \right)\left[ \text{2sin 4x cos x} \right]$

$\text{=2cos 4x cos x}$

Now also ,we know that, $\text{sin A-sin B=2cos}\left( \dfrac{\text{A+B}}{\text{2}} \right)\text{sin}\left( \dfrac{\text{A-B}}{\text{2}} \right)$

 R.H.S $\text{=cot x}\left( \text{sin 5x-sin 3x} \right)$

$\text{=}\dfrac{\text{cos x}}{\text{sin x}}\left[ \text{2cos}\left( \dfrac{\text{5x+3x}}{\text{2}} \right)\text{sin}\left( \dfrac{\text{5x-3x}}{\text{2}} \right) \right]$

$\text{=}\dfrac{\text{cos x}}{\text{sin x}}\left[ \text{2cos 4x sin x} \right]$

$\text{=2cos 4x cos x}$

Therefore , we can conclude that,

L.H.S = R.H.S

Hence proved.


Q16Written answer

Prove that $\dfrac{\text{cos 9x-cos 5x}}{\text{sin 17x-sin 3x}}\text{=-}\dfrac{\text{sin 2x}}{\text{cos 10x}}$

Show solutionHide solution
Worked solution

Ans: We know that,

$\text{cos A-cos B=-2sin}\left( \dfrac{\text{A+B}}{\text{2}} \right)\text{sin}\left( \dfrac{\text{A-B}}{\text{2}} \right)$

And  $\text{sin A-sin B=2cos}\left( \dfrac{\text{A+B}}{\text{2}} \right)\text{sin}\left( \dfrac{\text{A-B}}{\text{2}} \right)$

 L.H.S $\text{=}\dfrac{\text{cos 9x-cos 5x}}{\text{sin 17x-sin 3x}}$

$\text{=}\dfrac{\text{-2sin}\left( \dfrac{\text{9x+5x}}{\text{2}} \right)\text{.sin}\left( \dfrac{\text{9x-5x}}{\text{2}} \right)}{\text{2cos}\left( \dfrac{\text{17x+3x}}{\text{2}} \right)\text{.sin}\left( \dfrac{\text{17x-3x}}{\text{2}} \right)}$                    

(Following the formula)

$\text{=}\dfrac{\text{-2sin 7x}\text{.sin 2x}}{\text{2cos 10x}\text{.sin 7x}}$

$\text{=-}\dfrac{\text{sin 2x}}{\text{cos 10x}}$ 

R.H.S.

Hence proved.


Q17Written answer

Prove that:$\dfrac{\text{sin 5x+sin 3x}}{\text{cos 5x+cos 3x}}\text{=tan 4x}$

Show solutionHide solution
Worked solution

Ans: We know that

$\text{sin A+sin B=2sin}\left( \dfrac{\text{A+B}}{\text{2}} \right)\text{cos}\left( \dfrac{\text{A-B}}{\text{2}} \right)\text{,}$

$\text{cos A+cos B=2cos}\left( \dfrac{\text{A+B}}{\text{2}} \right)\text{cos}\left( \dfrac{\text{A-B}}{\text{2}} \right)$

Now , L.H.S.$\text{=}\dfrac{\text{sin 5x+sin 3x}}{\text{cos 5x+cos 3x}}$

$\text{=}\dfrac{\text{2sin}\left( \dfrac{\text{5x+3x}}{\text{2}} \right)\text{cos}\left( \dfrac{\text{5x-3x}}{\text{2}} \right)}{\text{2cos}\left( \dfrac{\text{5x+3x}}{\text{2}} \right)\text{cos}\left( \dfrac{\text{5x-3x}}{\text{2}} \right)}$                  

(Using the formula)

$\text{=}\dfrac{\text{2sin}\left( \dfrac{\text{5x+3x}}{\text{2}} \right)\text{cos}\left( \dfrac{\text{5x-3x}}{\text{2}} \right)}{\text{2cos}\left( \dfrac{\text{5x+3x}}{\text{2}} \right)\text{cos}\left( \dfrac{\text{5x-3x}}{\text{2}} \right)}$

$\text{=}\dfrac{\text{2sin 4x cos x}}{\text{2cos 4x cos x}}$

Further computing we have,

$\text{L}\text{.H}\text{.S=tan 4x}$ 

= R.H.S.

 

Q18Written answer

Prove that $\dfrac{\text{sin x-sin y}}{\text{cos x+cos y}}\text{=tan}\dfrac{\text{x-y}}{\text{2}}$

Show solutionHide solution
Worked solution

Ans: We  know that,

$\text{sin A-sin B=2cos}\left( \dfrac{\text{A+B}}{\text{2}} \right)\text{sin}\left( \dfrac{\text{A-B}}{\text{2}} \right)\text{,}$

$\text{cos A+cos B=2cos}\left( \dfrac{\text{A+B}}{\text{2}} \right)\text{cos}\left( \dfrac{\text{A-B}}{\text{2}} \right)$

L.H.S.$\text{=}\dfrac{\text{sin x-sin y}}{\text{cosx+cosy}}$

$\text{=}\dfrac{\text{2cos}\left( \dfrac{\text{x+y}}{\text{2}} \right)\text{.sin}\left( \dfrac{\text{x-y}}{\text{2}} \right)}{\text{2cos}\left( \dfrac{\text{x+y}}{\text{2}} \right)\text{.cos}\left( \dfrac{\text{x-y}}{\text{2}} \right)}$

$\text{=}\dfrac{\text{sin}\left( \dfrac{\text{x-y}}{\text{2}} \right)}{\text{cos}\left( \dfrac{\text{x-y}}{\text{2}} \right)}$

$\text{=tan}\left( \dfrac{\text{x-y}}{\text{2}} \right)$

Therefore $\text{L}\text{.H}\text{.S=R}\text{.H}\text{.S}$ 

Hence proved.


Q19Written answer

Prove that $\dfrac{\text{sin x+sin 3x}}{\text{cos x+cos 3x}}\text{=tan 2x}$

Show solutionHide solution
Worked solution

Ans: We  know that

$\text{sin A+sin B=2sin}\left( \dfrac{\text{A+B}}{\text{2}} \right)\text{cos}\left( \dfrac{\text{A+B}}{\text{2}} \right)\text{,}$

$\text{cos A+cos B=2cos}\left( \dfrac{\text{A+B}}{\text{2}} \right)\text{cos}\left( \dfrac{\text{A-B}}{\text{2}} \right)$

Now , L.H.S $\text{=}\dfrac{\text{sinx+sin3x}}{\text{cos x+cos 3x}}$

$\text{=}\dfrac{\text{2sin}\left( \dfrac{\text{x+3x}}{\text{2}} \right)\text{cos}\left( \dfrac{\text{x-3x}}{\text{2}} \right)}{\text{2cos}\left( \dfrac{\text{x+3x}}{\text{2}} \right)\text{cos}\left( \dfrac{\text{x-3x}}{\text{2}} \right)}$                   

( Using the formula )

$\text{=}\dfrac{\text{sin 2x}}{\text{cos 2x}}$

$\text{=tan 2x}$

Therefore,  L.H.S = R.H.S.

Hence proved.


Q20Written answer

Prove that $\dfrac{\text{sin x-sin 3x}}{\text{si}{{\text{n}}^{\text{2}}}\text{x-co}{{\text{s}}^{\text{2}}}\text{x}}\text{=2sin x}$

Show solutionHide solution
Worked solution

Ans: We know that,

$\text{sin A-sin B=2cos}\left( \dfrac{\text{A+B}}{\text{2}} \right)\text{sin}\left( \dfrac{\text{A-B}}{\text{2}} \right)$

And $\text{co}{{\text{s}}^{\text{2}}}\text{A-si}{{\text{n}}^{\text{2}}}\text{A=cos 2A}$

 L.H.S $\text{=}\dfrac{\text{sin x-sin 3x}}{\text{si}{{\text{n}}^{\text{2}}}\text{x-co}{{\text{s}}^{\text{2}}}\text{x}}$

$\text{=}\dfrac{\text{2cos}\left( \dfrac{\text{x+3x}}{\text{2}} \right)\text{sin}\left( \dfrac{\text{x-3x}}{\text{2}} \right)}{\text{-cos2x}}$

$\text{=}\dfrac{\text{2cos2xsin}\left( \text{-x} \right)}{\text{-cos 2x}}$

$\text{=-2 }\!\!\times\!\!\text{ }\left( \text{-sinx} \right)$

Therefore , we have,

$\text{L}\text{.H}\text{.S=2sin x}$

= R.H.S.

Hence proved.